bildirim ikonu
Ana içeriğin başı

Dünya, Birleşik Arap Emirlikleri'nin ev sahipliğinde düzenlenen COP28 iklim zirvesine gitmeye hazırlanırken, yeni bir rapor fosil yakıt endüstrisinin karbonsuzlaştırmaya yeterince yatırım yapmadığı konusunda uyarıyor.

Uluslararası Enerji Ajansı'na göre, petrol ve gaz şirketleri 2018'den bu yana yıllık ortalama 3,5 trilyon dolar gelir elde etmelerine rağmen, yatırımlarının sadece %2,5'ini temiz enerjiye harcıyor ki bu da küresel temiz enerji harcamalarının yaklaşık %1'ine tekabül ediyor. Bunun da %60'ı binlerce üretici arasından sadece dört şirketten geliyor.

IEA İcra Direktörü Fatih Birol, "Temiz enerjideki ilerleme petrol ve gaz üreticileri olsa da olmasa da devam edecek," dedi. "Ancak, net sıfır emisyona giden yolculuk, sektörün bu yolda olmaması halinde daha maliyetli ve daha zor olacaktır."

IEA, Paris iklim anlaşması hedefine ulaşabilmek için 2030 yılına kadar sektörün sermaye harcamalarının yaklaşık yarısının temiz enerji projelerine yönelmesi gerektiğini tahmin ediyor. Kuruluş, fosil yakıt endüstrisinin petrol ve gaz çıkarma, işleme ve taşıma için kullanılan beceri ve kaynaklardan yararlanarak düşük emisyonlu yakıtlar, hidrojen, sıvı biyoyakıtlar, biyometan ve jeotermal enerji gibi teknolojileri büyütebileceğini söyledi.

IEA ayrıca petrol ve gaz şirketlerinin faaliyetlerinden ve enerji kullanımından kaynaklanan emisyonları azaltmanın "genel olarak sera gazı emisyonlarını azaltmak için en ucuz seçeneklerden biri" olduğunu söyledi. Petrol ve gazın üretilmesi, taşınması ve işlenmesinin küresel enerjiyle ilgili emisyonların yaklaşık %15'ini oluşturduğunu tahmin eden IEA, metan sızıntılarıyla mücadelenin en önemli öncelik olması gerektiğini, çünkü bunun çok uygun maliyetli bir şekilde yapılabileceğini ve toplam operasyonel emisyonların yaklaşık yarısını oluşturduğunu belirtti.

IEA, bugün itibariyle küresel petrol ve gaz üretiminin yarısından azının, operasyonlardan kaynaklanan emisyonları azaltma hedefleri belirlemiş şirketlerden geldiğini belirtti. Küçük bağımsız şirketlerden ulusal büyük şirketlere kadar sektörün, operasyonların emisyon yoğunluğunu azaltma çabalarını artırması, düşük emisyonlu yakıtların üretimini artırması ve operasyonları küçültmeye hazırlanması gerekiyor.

IEA, CCUS olarak bilinen karbon yakalama, kullanma ve depolamanın enerji dönüşümünde gerekli olduğunu, ancak bunun statükoyu korumanın bir yolu olmadığı konusunda uyarıda bulundu. Bunun için "akıl almaz" 32 milyar metrik ton karbonun yakalanması gerektiğini, bunun da mevcut küresel talepten daha fazla elektrik ve bugünden 2050'ye kadar yıllık 3,5 trilyon doların üzerinde yatırım gerektireceğini tahmin ediyor.

Genel olarak, hükümetler iklim hedeflerini yükselttikçe ve enerji geçişini destekleyecek politikalar oluşturdukça, güneş enerjisi, rüzgâr enerjisi ve elektrikli araçlar gibi teknolojilere güçlü bir şekilde odaklanarak, dünya çapında temiz enerji yatırımları 2020'den bu yana %40 artmıştır.

İçinde bulunduğumuz yılda toplam enerji yatırımının 2,8 trilyon dolar olduğu tahmin edilmektedir; bunun yaklaşık 1,8 trilyon doları temiz enerjiye, 1 trilyon doları ise petrol, gaz ve kömüre yapılmıştır. IEA, net sıfır senaryosunda yıllık fosil yakıt yatırımlarının 2030 yılına kadar 500 milyar dolar azalacağını ve temiz enerji yatırımlarının 2 trilyon dolardan fazla artacağını öngörmektedir.

Enerji dönüşümü hızlandıkça, petrol ve gaz sektörü de karaya oturmuş varlıklar ve fiyat dalgalanmalarıyla ilgili risklerle karşı karşıya kalmaya başlayabilir; bu da büyük ölçekli zarar ve daha düşük getirilerle gerçekleşebilir. IEA, "Sonuç olarak petrol ve gaz daha az kârlı ve daha riskli bir iş haline geliyor" dedi.

Net sıfır senaryosunda bile arz güvenliğini sağlamak için petrol ve gaza bir miktar yatırım yapılması gerekse de IEA, "tüm üreticilerin ayakta kalan son üreticiler olamayacağı" uyarısında bulundu ve şu anda her yıl harcanan 1 trilyon doların 2030'da talebi karşılamak için gerekenin iki katı olduğu konusunda uyardı.

Birol, "Her zamanki gibi iş yapmaya devam etmek ne sosyal ne de çevresel açıdan sürdürülebilir," dedi. "Dünyanın dört bir yanındaki petrol ve gaz üreticilerinin küresel enerji sektöründe gelecekteki yerleri hakkında derin kararlar vermeleri gerekiyor."
 

Tarih: 23 Kasım 2023

Lİnk: https://www.wsj.com/articles/oil-and-gas-companies-account-for-only-1-of-clean-energy-investment-globally-iea-says-957d512f?tpl=sb&mod=hp_lead_pos1